Vluchtelingen

Print

Red Star.jpg

Onlangs heb ik in een winkel een anderstalig gezelschapsspel zien liggen met als thema: ‘De kleine prins”. Toen ik op het internet wat ging googelen, ben ik terechtgekomen op een tweedehandsverkoopssite en deed een bod op hetzelfde spel in het Nederlands. En ja, mijn bod is aanvaard en de eigenares blijkt uit Antwerpen te zijn. Dit is dan een leuke gelegenheid om deze mooie stad nog eens te bezoeken.

We hebben als thema het Red Star Line Museum gekozen. Het is een aangename verrassing geworden. Het “vluchtelingenprobleem” waar we heden ten dage opnieuw over spreken is inderdaad al zeer oud. Op het einde van de 19de eeuw, begin 20ste eeuw waren deze ‘vluchtelingen’ Europeanen (ook vele Belgen – Vlamingen), die het arme Vlaanderen ontvluchtten om hun geluk in de Verenigde Staten en Canada te beproeven. Sommigen vertrokken uit angst voor hun leven, zoals de Duitse jood en supergeleerde Albert Einstein (in 1933) die niet graag gezien was door de nazi’s omwille van zijn kritische geest en dito uitspraken. Ruim 2 miljoen mensen vertrokken zo in Antwerpen en gaven hun karige geld uit om de overtocht over de zee te maken. Toen hadden ze evenwel ‘veilige’ schepen en voeding, zij het ‘eenvoudig’ eten in de  derde klasse. Als deze vluchtelingen (of noem ze avonturiers) de controles ( op gezondheid – hygiëne - administratie en financiën) konden passeren, kwamen ze vast gezond en wel toe.

De Amerikanen zagen hen niet graag komen, want zij zouden een gevaar betekenen voor hun waarden, hun welvaart, hun tewerkstelling ….Ik krijg de tranen in de ogen als ik deze zo herkenbare tekst zie! Ik citeer er hier eentje letterlijk, want ik nam er een foto van, omdat deze mij danig aangegrepen heeft. “De Amerikaanse bevolking reageert verdeeld op de toenemende migratiestroom. Volgens voorstanders zijn al die goedkope arbeidskrachten goed voor de economie. Tegenstanders zien de nieuwkomers als een bedreiging van hun waarden en belangen. Het nativisme is een brede coalitie van onder andere politici, sommige intellectuelen en vakbonden. Zij pleitten voor beperking of afschaffing van de immigratie. De nativisten  organiseren zich vanaf midden 19de eeuw. Protestantse blanken vrezen een toeloop van katholieke Ieren en Duitsers die hun traditionele waarden zullen verwoesten. Later die eeuw worden vooral de Chinese, Zuid-Europese en Oost-Europese migranten als een bedreiging gezien. Zij zijn bereid te werken in slechtere omstandigheden, voor minder loon en vormen dus een concurrentie voor de blanke Amerikaanse arbeiders. Zij worden ook als minderwaardige rassen beschouwd, die het Amerikaanse volk zouden kunnen bezoedelen.”

Hoe groot is de gelijkenis met het heden en hoe schril steekt het lot van deze vluchtelingen af tegen wat hun lotgenoten circa 150 jaar later overkomt. De Europese vluchtelingen werden daar, veelal door familie of vrienden, opgevangen en konden er een nieuw leven opbouwen. Maar hoe zit het nu hier ? Niet alleen zijn ze niet erg welkom, maar meer nog: zelfs als iemand hen wenst op te vangen kan het visum gewoon geweigerd worden om politieke (electorale) redenen. Wat ik daar gezien heb in dat museum is een schok voor mij. Hoe vele malen zal de mensheid nog over dezelfde steen struikelen? embarassed

Ook Maria zijn we natuurlijk tegengekomen. Om te beginnen in een souvenirwinkel tegenover de kathedraal, maar ook in een heuse levensgrote Lourdesgrot. Achter de Sint-Pauluskerk, in de tuin van het vervallen Dominicanenklooster, staat een mooie grot van OLV van Lourdes uit 1908 met alles erop en eraan. Helaas wordt ze niet meer zo veelvuldig bezocht vrees ik, maar ze is nog steeds prachtig. Aan de voet ervan is er thans een kleine tentoonstelling gemaakt door vluchtelingen over hun thematiek.

Het is o zo verbonden met wat ik hiervóór heb geschreven: de vreselijke situatie in hun thuisland wordt geschetst  (oorlog, armoede, wreedheden, moord…), de gevaarlijke overtocht waarbij velen reeds hun leven laten, het menselijke leed dat hieraan verbonden is en de paraplu’s die worden opengeplooid! En dan is er Maria die toekijkt en dat omarmt. Ik zou mij vroeger afgevraagd hebben waarom zij dit toch laat gebeuren. Nu zie ik het anders. Zij kan aan de gegevenheid niets veranderen, maar zij strekt haar armen uit naar al die kwetsbare mensen die leed zijn aangedaan. Zij neemt hen zoals ze zijn. Daar hebben wij allen nog heel veel van te leren! innocent

De commentaren zijn gesloten.